Sizi çileden çıkaran kişilerle nasıl baş edersiniz?

Ondan bahsediyoruz.

Evet, evet.

Hani sizi deli eden, bir türlü sağlıklı ve sürdürülebilir bir diyalog kuramadığınız o kişiden.

Sürekli çekişme, sürekli gerilim…

Aklınıza gelen her yolu denediniz ama olmuyor, olmuyor…

Ne olacak bu işin sonu?

Bilimsel bir çözüm ister misiniz? İşte uzman görüşleriyle dolu yararlı bir yazı:

MARAZİ İNSAN KİME DENİR, BU KİŞİLERLE NASIL BAŞA ÇIKILIR?*

Muhtemelen daha önce çevrenizi marazi kişilerle doldurmamanız gerektiğini anlatan yazılar okumuşsunuzdur. Peki, marazi insanı diğerlerinden ayıran özellikleri nedir? Ayrıca çevremizdekilerden birinin marazi olup olmadığını nasıl anlarız?

 

İki uzmana danıştık, marazi insanlar ve ilişkiler hakkındaki görüş ve düşüncelerini bizlerle paylaşmalarını rica ettik. İşte konu hakkındaki uzman görüşleri:

 

 

Marazi İnsan Gerçekte Kimdir

 

Sydney – Avustralya’dan psikoterapist ve yaşam koçu Jodie Gale söyle diyor:

 

“Aslında hiçbir kişilik baştan aşağı marazi değildir. Daha ziyade bu kişilerin davranışları ve onlarla kurduğunuz ilişki marazidir. Marazi kişiler çoğunlukla, bir nedenden dolayı derinden yaralanmış ve bu yarayla, bunun getirdiği duyguyla, ihtiyaçlarla ve hayatın sorunlarıyla yüzleşecek, onlarla baş edecek sorumluluğa erişememiş kimselerdir. Kendi kimliklerine dair en çok vurguyu bu bakış açısından yaparlar. Tekrar tekrar nasıl da kurban / mazlum / mükemmeliyetçi / fedakâr olduklarını dile getirirler. Marazi insan, kimliğinin bu yanlarını öne çıkararak, son derece sağlıksız bir yoldan, istediklerini yaptırtmayı amaçlar.”

 

Gale’e göre marazi kişilerde sıkça görülen davranışlar şunlardır: Hadise çıkarmak ve devamlı bir sansasyon içinde yaşamak, karşılarındakini sürekli manipüle etmek veya kontrol altında tutmak, daima muhtaç taraf olmak (her şey onların başına gelir, her şey onlarla ilgilidir), taleplerini hep karşı tarafın gerçekleştirmesini beklemek (mesela narsist anne babalar), kendilerine ve başkalarına karşı aşırı eleştirel davranmak, kıskançlık duyma ve haset etme, kendi kötü talihlerinden yakınıp başkalarının iyi talihini kıskanmak ve sevdiklerinden / bir terapistten yardım istemekte yetersiz veya isteksiz davranmak.

 

Washington, ABD’den psikoterapist Amy Tatsumi ise, asıl marazi olanın bu kimselerle temas edildiğinde verilen tepki olabileceğine dikkat çekiyor. Tatsumi’ye göre böyle bir ilişki içinde davranışlarımız ihanete uğramışlık, küskünlük, hissizlik veya aşırı duyarlılık içerebilir. İki kişi arasındaki sağlıklı sınırlar aşıldığında veya değer yargılarımızı gözardı ettiğimizde başımıza bunun geldiğini söylüyor. Marazi bir ilişkide sorun her iki tarafın tutumundadır. Bu yüzden kendi tavrımızı da dikkatle ele almamız önemlidir. Tatsumi ekliyor:

 

“Marazi ilişkilerin en ayırt edici özelliği her iki tarafın, bilerek ya da bilmeyerek iletişimi, karşı tarafa yönelik yargılama, suçlama, korku üzerine kurması ve sonunda sınırların geçilmesidir.”

 

Etrafınızın marazi kişilerle çevrildiğinin işaretleri:

 

Gale’a göre;

 

• Yarattıkları sansasyondan duygusal olarak etkileniyorsanız,

• Onlarla bir arada olmaktan korkuyor ve çekiniyorsanız,

• Onlarla iletişim kurunca kendinizi bitkin veya öfkeli hissediyorsanız,

• Kendinizden utanıyor ya da kendinizi kötü hissediyor, suçluyorsanız,

• Onlara karşı ‘kurtar, düzelt, iyileştir’ şeklinde bir davranış sarmalına kısılıp kaldıysanız karşınızdaki marazi biri

 

demektir.

 

 

Tatsumi bu listeye başka maddeler de ekliyor:

 

• Karşı taraf “hayır” cevabını kabul etmiyorsa,

• Böyleleriyle beraberken hep bir pot kırmaktan korkar olduysanız,

• Kendi değerlerinizi gözardı ediyorsanız,

• Duygusal olarak ilişkiden koptuysanız,

• Yönlendirildiğinizi veya karşı tarafı yönlendirdiğinizi hissediyorsanız, karşınızdaki marazi biri demektir.

 

 

Tekrar vurgulamakta fayda var, bu ilişkideki rolünüzü keşfetmeniz sorunu çözmede önemlidir. Örneğin, ne oluyor da kendi değerlerinizden ve sınırlarınızdan vazgeçiyorsunuz? Saldırıya geçmenize sebep olan yanlış anlaşıldığınızı ya da sözlerinize kulak verilmediğini hissetmeniz mi? Yoksa her eleştiri karşısındaki tutumunuz bu mu?

 

 

Marazi bir ilişki hakkında ne yapmalı?

 

Psikoterapist ve yaşam koçu Jodie Gale, marazi bir iletişim içindeyken yapmanız gerekenle hakkında şunları öneriyor:

 

“Karşınızdakine kat’i bir şekilde nasıl hissettiğinizi açıklayın. ‘Ben’ dili kullanın. Örneğin, ‘Sen ______ yaptığında / dediğinde / davrandığında ben kendimi ______ hissediyorum. Seninle bu duygularımı, taleplerimi paylaşıyorum, çünkü ______ (seni seviyorum, seninle sağlıklı bir ilişki kurmak istiyorum, vb.)’.

 

Sınırlarınızı belirleyin ve onlara sadık kalın.

 

Kendinizi kollamaya öncelik verin.

 

“Onun sağlıksız davranışlarından kendinizi koruyacak yöntemler geliştirin.”

 

İlişkinizi gözden geçirin. Bu kişiyle aranızdaki sağlıksız iletişim döngüsüne yakalanmanıza neden olan nedir, bunu bulmaya çalışın. Belki de davranışları karşısında bahaneler üretiyor veya onları iyileştirmeye, düzeltmeye çalışıyorsunuzdur. ”

 

 

Jodi Gale son olarak şunlar söyledi:

 

“Eğer bu kişinin marazi davranışlarında bir düzelme olmuyorsa veya bu kişi size fazla rahatsız edici geliyorsa, ona ‘yolun açık olsun’ deyin. Sevgiyle, merhametle onu kendinizden uzağa, kendi yoluna gönderin. Siz de kendi yolunuzda ilerlemeye bakın.”

 

Bir ilişkiyi sona erdirmek, özellikle de uzun mazisi olan münasebetlerde, üzücü, acı verici olabilir. Ancak böyle bir ilişkiyi bitirerek yaşamınızda daha doyurucu ve sağlıklı yeni ilişkilere yer açtığınızı da gözardı etmemek gerekir.

 

* Bu yazının İngilizce orijinali Psychcentral sitesinde yayımlanmıştır. Türkçe çevirisi Beril Devlet tarafından Evrim Ağacı için yapılmıştır.

Evrim Ağacı‘nda başka ilginç, bilimsel makaleler okumak için linke tıklayınız.

Author: Kılavuz Kirpi

Share This Post On

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Share This